Yeni İHA talimatı, drone çekimini kayıt, lisans, uçuş izni, operasyon planı ve sorumluluk kontrolü açısından daha planlı hale getiriyor.
SHGM’nin 30 Temmuz 2026’da yayımladığı yeni SHT-İHA talimatı; İHA kaydı, pilot lisansı, operasyon koşulları ve yetkilendirme süreçlerini güncelliyor. Ancak her çekimin aynı belgeyle yürütüleceği varsayımı doğru değildir.
Gerekli belgeler; İHA’nın sınıfına, kullanım amacına, uçuş bölgesine ve operasyon biçimine göre kontrol edilmelidir. Bu nedenle prodüksiyon ajansı, pilot ve çekim yaptıran işletme aynı plan üzerinde çalışmalıdır.
Yeni SHT-İHA talimatı drone çekimlerinde neyi değiştiriyor?
Yeni talimat, drone çekimini yalnızca kamera kullanımı değil, belgeli ve sorumluluğu tanımlanmış bir hava operasyonu olarak ele alıyor.
Önceki uygulamada bazı ekipler, yalnızca drone kaydını veya pilot belgesini yeterli sanabiliyordu. Yeni süreçte kayıt, lisans, uçuş izni ve operasyon yetkilendirmesi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Bu ayrım, özellikle ticari çekimlerde önem taşır. Bir şirketin tanıtım filmi, otel videosu veya düğün çekimi için drone kullanması, işlemi otomatik olarak serbest uçuş kapsamına sokmaz.
Talimatın etkisi üç aşamada görülür. İlk aşama, kullanılacak İHA ve pilot bilgilerinin doğrulanmasıdır. İkinci aşama, uçuş alanı ve operasyon koşullarının incelenmesidir. Üçüncü aşama, gerektiğinde yetkili kurumlara başvuru yapılmasıdır.
Bu nedenle çekim tarihi kesinleşmeden önce belge kontrolü yapılmalıdır. Çekim günü kontrol edilen eksik bir izin, tüm prodüksiyon planını durdurabilir.
Yanlış: “Drone kayıtlıysa her bölgede ticari çekim yapılabilir.” Doğru: “Kayıt, lisans ve bölgesel uçuş koşulları ayrı ayrı doğrulanır.”
Mevzuatın belirli ayrıntıları için SHT-İHA’nın güncel metni ve SHGM’nin başvuru ekranları esas alınmalıdır. Eski blog yazıları, forum mesajları veya pilotlar arasındaki sözlü bilgiler tek başına yeterli değildir.
Drone çekimi öncesinde hangi kayıt ve lisanslar kontrol edilmelidir?
Drone çekimi öncesinde İHA kaydı, pilotun yetkisi, operasyon amacı ve kullanılacak ekipmanın talimat kapsamı kontrol edilmelidir.
İlk kontrol, uçuşta kullanılacak her İHA’nın sistemde doğru bilgilerle yer alıp almadığıdır. Seri numarası, model bilgisi ve mülkiyet bilgileri ekipmanla karşılaştırılmalıdır.
İkinci kontrol, pilotun görev yapacağı operasyon için gerekli lisans veya yetki koşullarını karşılayıp karşılamadığıdır. Pilotun geçmişte aldığı bir belge, yeni talimat kapsamındaki her operasyon için otomatik olarak yeterli olmayabilir.
Üçüncü kontrol, çekimin ticari niteliğidir. Marka tanıtımı, reklam filmi, gayrimenkul sunumu, otel videosu ve etkinlik kaydı gibi işler, kullanım amacının açık biçimde yazılmasını gerektirir.
Prodüksiyon sözleşmesine şu bilgiler eklenebilir: İHA modeli, pilot adı, uçuş bölgesi, planlanan tarih, çekim amacı, izin sorumlusu ve hava koşullarında uygulanacak alternatif plan.
Bu bilgiler, belge eksikliği çıktığında sorunun kimden kaynaklandığını belirlemeyi kolaylaştırır. Ayrıca müşteri ile pilot arasındaki görev paylaşımı belirsiz kalmaz.
Çekim yaptıran işletme, “pilot tüm izinleri halleder” cümlesini yeterli kabul etmemelidir. Hangi iznin alındığı, başvuru numarası ve geçerlilik koşulları yazılı olarak istenmelidir.
Belgelerin son kontrolü, çekimden en az birkaç iş günü önce yapılmalıdır. Kesin süre vermek doğru değildir; çünkü değerlendirme, bölgeye ve operasyonun niteliğine göre değişebilir.
Drone uçuş izni başvurusu çekim planını nasıl etkiliyor?
Uçuş izni süreci, çekim tarihinden önce konum, saat, irtifa, ekipman ve güvenlik planının netleştirilmesini zorunlu kılıyor.
Başvuruda kullanılacak konum yalnızca işletme adıyla belirtilmemelidir. Açık adres, koordinat, çekim alanının sınırları ve kalkış-iniş noktası mümkün olduğunca net hazırlanmalıdır.
Çekim ekibi ayrıca uçuşun hangi saat aralığında yapılacağını belirlemelidir. Gün batımı, etkinlik başlangıcı veya yoğun araç trafiği gibi koşullar, aynı bölgedeki riski değiştirebilir.
Uçuş izni planı, sadece drone pilotunun değil, görüntü yönetmeninin de çalışma planını etkiler. Kamera hareketleri, güvenli mesafe, oyuncu konumu ve yedek kadrajlar önceden belirlenmezse izin alınmış olsa bile çekim verimli olmayabilir.
İzin başvurusu ile çekim günü arasında lokasyon değişirse, eski başvurunun yeni konumu kapsadığı varsayılmamalıdır. Aynı durum tarih, saat, İHA modeli veya operasyon sorumlusu değiştiğinde de geçerlidir.
Ticari çekimlerde başvuru sürecini adım adım izlemek için ticari drone çekimi için uçuş izni nasıl alınır rehberindeki kontrol noktalarından yararlanabilirsiniz.
- Çekim adresini ve koordinatını kesinleştirin.
- İHA, pilot ve operasyon sorumlusu bilgilerini eşleştirin.
- Uçuş tarihini, saat aralığını ve planlanan rotayı yazın.
- Gerekli başvuruyu yapın ve başvuru durumunu takip edin.
- Onay koşullarını çekim ekibiyle paylaşın.
- Çekim günü, onaylanan plan dışına çıkmayın.
İzin alınamayan durumlarda çekim tarihi değiştirilmelidir. Belgesiz uçuş yaparak prodüksiyonun tamamını riske atmak, kısa vadeli zaman kazancı sağlamaz.
Prodüksiyon ajansı ile drone pilotunun sorumlulukları nasıl ayrılmalıdır?
Yeni talimatın uygulandığı projelerde sorumluluklar sözlü değil, yazılı görev paylaşımıyla belirlenmelidir.
Pilotun temel görevi; İHA’nın teknik uygunluğunu, uçuş güvenliğini, hava koşullarını ve kendi yetki durumunu kontrol etmektir. Pilot, güvenli bulmadığı uçuşu müşteri baskısıyla gerçekleştirmemelidir.
Prodüksiyon ajansı ise çekim amacını, lokasyonu, çalışma saatlerini ve görüntü gereksinimlerini doğru aktarmalıdır. Ajans, “şehir merkezinde kısa bir çekim” gibi belirsiz bir brief verirse izin planı da eksik kalır.
Çekim yaptıran işletme, mülk sahibinden veya etkinlik organizatöründen alınması gereken alan kullanım onaylarını ayrıca değerlendirmelidir. SHGM süreci, özel mülk veya etkinlik sahibinin tüm izinlerinin yerine geçmez.
Bu ayrım, düğün ve etkinlik çekimlerinde daha görünür hale gelir. Konukların bulunduğu alanlarda uçuş kararı yalnızca estetik kadraja göre verilemez. İnsan yoğunluğu, kalkış alanı ve acil durum planı birlikte incelenmelidir.
Örneğin düğün drone çekimi planlanırken gelin-damat görüntüsü kadar konukların konumu, çocukların hareket alanı ve araç girişleri de dikkate alınmalıdır. Konuyla ilgili düğün drone çekimi rehberinde estetik ve operasyonel kararlar birlikte ele alınır.
Belge ve görev paylaşımı için sözleşmede şu maddeler bulunabilir: izin başvurusu kimin tarafından yapılacak, ücret kime ait olacak, ret halinde tarih nasıl değişecek ve hava koşullarında karar yetkisi kimde olacak?
Bu maddeler, uçuş gerçekleşmediğinde yaşanabilecek ödeme ve teslim tartışmalarını azaltır. Özellikle reklam prodüksiyonlarında yedek çekim günü ayrıca yazılmalıdır.
Çekim lokasyonu ve uçuş alanı seçimi neden daha kritik hale geliyor?
Yeni talimatla birlikte lokasyon seçimi, görüntü estetiğinin yanında hava sahası, insan yoğunluğu ve erişim koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
İzmir’de sahil, marina, tarihi alan, sanayi bölgesi veya şehir merkezi gibi lokasyonların operasyon koşulları aynı değildir. Aynı ilçede bulunan iki ayrı nokta bile farklı riskler ve başvuru ihtiyaçları doğurabilir.
Lokasyon keşfinde yalnızca kamera açısı incelenmemelidir. Kalkış ve iniş alanı, çevredeki yapılar, enerji hatları, ağaçlar, vinçler, araç trafiği ve kalabalık yoğunluğu not edilmelidir.
İşletmeler, “otelin bahçesi özel mülk, izin gerekmez” düşüncesiyle hareket etmemelidir. Özel mülk içindeki uçuş, hava sahası ve operasyon kurallarından bağımsız değerlendirilmez.
Benzer şekilde, boş görünen bir arazi her zaman uygun çekim alanı değildir. Yakın çevredeki yol, konut, okul, hastane veya yoğun yaya geçişi planı etkileyebilir.
Lokasyon ön keşfi mümkünse çekimden önce yapılmalıdır. Harita görüntüsü, yerinde incelemenin yerine geçmez; çünkü ağaç yüksekliği, rüzgâr koridoru ve gerçek insan trafiği ekranda doğru görünmeyebilir.
| Kontrol alanı | Çekimden önce sorulacak soru | Eksik kalırsa olası sonuç |
|---|---|---|
| Konum | Adres ve koordinat kesin mi? | Başvuru veya plan revizyonu gerekir. |
| İnsan yoğunluğu | Uçuş sırasında alanda kimler bulunacak? | Güvenlik planı değişebilir. |
| Kalkış alanı | İHA güvenli şekilde kalkıp inebilir mi? | Uçuş iptal edilebilir. |
| Hava koşulları | Rüzgâr ve görüş koşulları uygun mu? | Yedek tarih gerekebilir. |
Konum belirsizse izin başvurusunu hızlandırmak mümkün değildir. Önce çekim alanı netleştirilmeli, sonra başvuru yapılmalıdır.
Drone çekimi için operasyon planında hangi bilgiler bulunmalıdır?
Operasyon planı, uçuşun nerede, ne zaman, hangi ekipmanla ve hangi güvenlik tedbirleriyle yapılacağını açıklamalıdır.
Planın ilk bölümünde çekimin amacı ve kullanılacak ekipman yazılmalıdır. İHA modeli, kamera sistemi, yedek batarya ve iletişim yöntemi gibi bilgiler ekip içi koordinasyonu kolaylaştırır.
İkinci bölümde uçuş alanı tanımlanmalıdır. Kalkış noktası, iniş noktası, tahmini rota, çekim yüksekliği ve güvenli yaklaşma yönü mümkün olduğunca açık belirtilmelidir.
Üçüncü bölüm, risk yönetimidir. Rüzgâr artışı, GPS bağlantı sorunu, batarya düşüşü, üçüncü kişilerin alana girmesi ve iletişim kesintisi için durdurma koşulları belirlenmelidir.
Planın bir kopyası pilotta, bir kopyası prodüksiyon sorumlusunda bulunmalıdır. Çekim ekibindeki herkesin teknik ayrıntıları bilmesi gerekmez; ancak uçuş sırasında güvenli alanın korunması gerekir.
Örneğin bir otel tanıtım filminde havuz çevresi boşaltılmadan uçuşa başlanmamalıdır. Kamera kadrajı hazır olsa bile güvenlik alanı oluşturulamıyorsa çekim başka açıya alınmalıdır.
Operasyon planı, yalnızca resmi başvuru için hazırlanan bir dosya değildir. Çekim kararlarını hızlandıran ve acil durumda kimin ne yapacağını gösteren çalışma belgesidir.
Planın işe yaramadığı durum, gerçek saha koşullarının belgede bulunmamasıdır. Haritadan kopyalanmış genel bir rota, dar bir avluda veya yoğun etkinlik alanında yeterli güvenlik açıklaması sağlamaz.
- İHA kayıt ve ekipman bilgileri kontrol edildi.
- Pilotun geçerli yetki ve görev kapsamı doğrulandı.
- Çekim adresi, koordinat ve kalkış alanı belirlendi.
- Uçuş izni veya gerekli yetkilendirme durumu kontrol edildi.
- İnsan yoğunluğu ve güvenli mesafe değerlendirildi.
- Rüzgâr, görüş ve yedek çekim tarihi planlandı.
- İzin belgeleri ve iletişim kişileri ekipte paylaşıldı.
Yeni talimat drone çekimi maliyetlerini ve teslim tarihini nasıl etkiliyor?
Yeni talimat, drone çekimi maliyetini doğrudan tek bir rakamla değil, belge, planlama ve gecikme riskleri üzerinden etkiliyor.
Bir teklif hazırlanırken yalnızca pilot ve ekipman bedeli hesaplanmamalıdır. Lokasyon keşfi, başvuru takibi, operasyon planı, yedek tarih ve ek güvenlik personeli gerekebilir.
Bu kalemlerin her projede oluşacağı söylenemez. Ancak çekim yeri, insan yoğunluğu ve izin süreci belirsizse teklifin kapsamı da belirsiz kalır.
Örneğin aynı İHA ile yapılan iki çekim, farklı konumlar nedeniyle aynı sürede tamamlanmayabilir. Açık ve erişilebilir bir arazideki çekim ile etkinlik alanındaki çekimin hazırlık ihtiyacı farklıdır.
İzin başvurusu sonuçlanmadan kesin teslim tarihi vermek de risklidir. Ajans ve müşteri, ana çekim tarihinin yanında alternatif tarih veya alternatif kadraj planını sözleşmeye ekleyebilir.
Güncel fiyat değerlendirmesinde ekipman, pilot deneyimi, çekim süresi, kurgu kapsamı, ulaşım, izin takibi ve risk seviyesi birlikte ele alınmalıdır. Drone çekimi fiyatları rehberinde bu maliyet kalemleri ayrı başlıklarla incelenir.
En düşük teklif, izin sürecini ve yedek planı dışarıda bırakıyorsa gerçek toplam maliyet olmayabilir. Çekim günü iptal edilen bir prodüksiyon, başlangıçta düşük görünen fiyatı anlamsızlaştırabilir.
Müşteri teklifinde şu sorular açıkça yanıtlanmalıdır: Hangi izinler dahildir, başvuru reddedilirse ne olur, hava koşulları değişirse ücret nasıl uygulanır ve tekrar çekim kapsamı nedir?
İşletmeler drone çekimi yaptırırken hangi belgeleri istemelidir?
İşletmeler, çekim başlamadan önce pilot, İHA, izin ve sorumluluk bilgilerini yazılı olarak istemelidir.
İlk olarak pilotun kimliği ve ilgili yetki durumu doğrulanmalıdır. Ardından kullanılacak İHA’nın kayıt bilgileri, model bilgisi ve proje için uygunluğu kontrol edilmelidir.
İşletme, uçuş izni gerekiyorsa başvuru veya onay durumunu görmelidir. Belgenin hangi tarih, konum, saat aralığı ve ekipman için geçerli olduğu özellikle incelenmelidir.
Ayrıca mülk sahibi, etkinlik organizatörü veya alan yöneticisinden alınacak izinler SHGM sürecinden ayrı tutulmalıdır. Bir otel, fabrika veya düğün mekânı kendi alanında uçuş için ek kurallar koyabilir.
Kişisel veri ve görüntü kullanımı da ayrıca düzenlenmelidir. Drone görüntüsünde çalışanlar, müşteriler veya etkinlik konukları görünüyorsa, çekim amacı ve görüntü kullanım süreci ilgili sözleşmelerle ele alınmalıdır.
İşletmelerin sık yaptığı hata, yalnızca teslim edilecek videoya odaklanmaktır. Oysa izin belgesi, görev paylaşımı ve olası iptal koşulları da proje çıktısının parçasıdır.
SHGM başvuru sürecinin temel adımlarını görmek isteyen işletmeler, SHGM drone uçuş izni nasıl alınır rehberini inceleyebilir.
Bu belgeler tek başına uçuşu garanti etmez. Pilotun sahadaki değerlendirmesi ve güncel hava koşulları her zaman ayrıca kontrol edilmelidir.
Yeni SHT-İHA talimatına göre drone çekiminde en güvenli çalışma yöntemi nedir?
En güvenli yöntem, belge kontrolünü çekim teklifinden önce başlatmak ve uçuşu yazılı bir operasyon planına bağlamaktır.
İlk aşamada müşteri, çekim amacıyla birlikte konumu ve tarihi netleştirmelidir. “İzmir’de birkaç hava görüntüsü” ifadesi başvuru ve fiyatlandırma için yeterli değildir.
İkinci aşamada pilot, kullanılacak ekipmanın ve kendi yetkisinin projeye uygunluğunu kontrol etmelidir. Uygunluk belirsizse çekim tarihi kesinleştirilmemelidir.
Üçüncü aşamada uçuş alanı incelenmeli, izin gereksinimi belirlenmeli ve başvuru yapılmalıdır. Başvuru yapılması, onay alınmış anlamına gelmediği için durum düzenli takip edilmelidir.
Dördüncü aşamada prodüksiyon ekibi, uçuş planını kamera planıyla birleştirmelidir. Görüntü yönetmeninin istediği hareket, güvenli uçuş sınırlarına uymuyorsa alternatif kadraj hazırlanmalıdır.
Beşinci aşamada çekim günü kontrolü yapılmalıdır. Belgeler, bataryalar, hava koşulları, güvenli alan ve iletişim kanalı uçuş öncesinde yeniden gözden geçirilmelidir.
Bu yöntem, her projeyi otomatik olarak sorunsuz hale getirmez. Hava koşulları kötüleşebilir, alan kalabalıklaşabilir veya izin koşulları değişebilir. Böyle durumlarda uçuşu ertelemek, plana aykırı uçuş yapmaktan daha doğru karardır.
Yeni talimatın pratik etkisi, drone çekimini son dakika ekipman kararından çıkarıp proje planlama sürecinin parçası haline getirmesidir. Ajans, pilot ve işletme aynı belge akışını kullanırsa gecikme nedenleri daha erken görülür.
Sonuç olarak drone çekimi yaptırmadan önce üç soruya yanıt verilmelidir: İHA ve pilot uygun mu, konum için gerekli izinler tamam mı, uçuş gerçekleşmezse alternatif plan var mı?
İlgili Yazılar
Sık Sorulan Sorular
Yeni SHT-İHA talimatı drone çekimlerinde hangi süreçleri etkiliyor?
Talimat; İHA kaydı, pilot lisansı, operasyon koşulları ve gerekli yetkilendirme süreçlerinin çekim öncesinde birlikte kontrol edilmesini gerektiriyor.
Drone kayıtlıysa her bölgede ticari çekim yapılabilir mi?
Hayır. İHA kaydı tek başına yeterli değildir. Pilotun yetkisi, uçuş bölgesi, operasyon koşulları ve gerekiyorsa uçuş izni ayrıca değerlendirilmelidir.
Drone uçuş izni başvurusu çekim tarihini etkiler mi?
Evet. Konum, tarih, saat, ekipman ve operasyon planı netleşmeden yapılan başvurular çekim takviminde revizyon veya gecikme oluşturabilir.
İşletmeler drone çekimi yaptırırken hangi belgeleri istemeli?
Pilotun yetki durumu, İHA kayıt bilgileri, gerekli uçuş izni veya başvuru durumu ve alan sahibiyle yapılan izinlerin yazılı olarak kontrol edilmesi gerekir.
Hava koşulları kötüleşirse drone çekimi nasıl yönetilmelidir?
Pilot uçuş güvenliğini yeniden değerlendirmeli, gerekirse çekimi ertelemeli ve önceden belirlenen alternatif tarih veya kadraj planını uygulamalıdır.