Ticari drone çekimi için uçuş izni nasıl alınır?

Ticari drone çekimi için uçuş izni, SHGM sisteminde kayıtlı İHA ve pilot bilgileriyle, çekim yapılacak bölge ve tarih belirtilerek alınır. Başvuru öncesinde İHA’nın, pilotun ve işletmecinin gerekli kayıtları tamamlanmalıdır.

Fabrika, otel, şantiye veya ürün çekiminde yalnızca müşterinin mülkünden izin almak yeterli değildir. Hava sahası, uçuş bölgesi, çevredeki yapılar, insan yoğunluğu ve özel güvenlik kısıtları ayrıca kontrol edilir.

Ticari drone uçuş izni almak zorunlu mudur?

Ticari amaç taşıyan drone uçuşlarında, SHGM’nin belirlediği kayıt ve uçuş izni süreçleri dikkate alınmalıdır. Çekimden gelir elde edilmesi, tanıtım filmi hazırlanması veya işletme adına görüntü üretilmesi ticari kullanım kapsamında değerlendirilir.

Bu nedenle fabrika tanıtımı, otel reklamı, şantiye ilerleme videosu ve ürün videosu aynı temel sürece girer. Çekimin kısa sürmesi, drone’un küçük olması veya uçuşun yalnızca işletme arazisinde yapılması başvuru ihtiyacını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İHA’nın ağırlığı, sınıfı, uçuş yüksekliği ve bölgenin hava sahası durumu uygulanacak kuralları etkiler. SHGM sisteminde kayıtlı olmayan bir cihazla ticari çekime başlamak, başvurunun diğer adımları doğru olsa bile risk oluşturur.

Buradaki kritik ayrım, mülk izni ile hava sahası izninin aynı belge olmamasıdır. İşletme yöneticisi çekim alanına giriş izni verebilir. Ancak bu izin, hava sahasındaki kısıtları veya SHGM başvurusunu değiştirmez.

Yanlış: “Çekim özel mülkte yapılacağı için uçuş izni gerekmez.” Doğru: “Özel mülk izni alınır, ardından hava sahası ve SHGM süreci ayrıca kontrol edilir.”

Düğün, etkinlik ve benzeri çekimlerde de aynı mantık geçerlidir. İnsan yoğunluğu arttıkça uçuş planı daha dikkatli hazırlanmalıdır. Bu nedenle düğün drone çekimi gibi kalabalık organizasyonlarda yalnızca estetik plan değil, güvenlik planı da gerekir.

SHGM başvurusu öncesinde hangi kayıtlar ve belgeler hazırlanır?

Başvuru öncesinde pilot, İHA, işletmeci ve çekim alanına ilişkin bilgilerin eksiksiz hazırlanması gerekir. Eksik bilgi, sistemde başvurunun tamamlanmasını veya değerlendirme sürecinin ilerlemesini engelleyebilir.

İlk kontrol, kullanılacak drone’un SHGM İHA kayıt sisteminde kayıtlı olup olmadığıdır. Cihazın marka, model, seri numarası ve sınıf bilgileri başvuru sırasında doğru girilmelidir. Seri numarasındaki tek bir karakter farkı bile cihaz eşleşmesini bozabilir.

İkinci kontrol pilot bilgileridir. Uçuşu yapacak kişinin kimlik, iletişim ve varsa ilgili pilotluk bilgileri sistemde güncel olmalıdır. Çekimde birden fazla pilot görev alacaksa hangi kişinin fiilen uçuş yapacağı önceden netleştirilmelidir.

Üçüncü kontrol işletmeci veya başvuru sahibi bilgileridir. Ticari çekim bir şirket adına yapılıyorsa firma unvanı, yetkili kişi ve iletişim bilgilerinin belgelerle tutarlı olması gerekir. Başvuru sahibi ile çekimi gerçekleştiren ekip farklıysa görev paylaşımı yazılı olarak belirlenmelidir.

Çekim alanına ilişkin adres, koordinat, tarih, başlangıç ve bitiş saatleri de hazırlanmalıdır. “İzmir’de fabrika çevresi” gibi genel ifadeler yerine, harita üzerinden belirlenebilir açık bir alan tanımlanmalıdır.

İşletmeden alınan saha izni, varsa güvenlik prosedürü, şantiye giriş kuralları ve çekim planı ayrıca dosyalanmalıdır. Her başvuruda aynı belge seti istenmeyebilir. Güncel talep, SHGM sistemindeki ilgili başvuru ekranından kontrol edilmelidir.

Resmî süreçte hangi alanların ve belgelerin istendiğini daha ayrıntılı görmek için SHGM drone uçuş izni nasıl alınır? rehberine bakabilirsiniz.

Drone ve pilot kaydı nasıl kontrol edilir?

Drone ve pilot kaydı, uçuş izni başvurusundan önce SHGM sisteminde ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Sadece drone’un kayıtlı olması, pilot bilgilerinin veya işletmeci bilgilerinin tamamlandığı anlamına gelmez.

İHA kaydında cihazın seri numarası, teknik sınıfı ve sahiplik bilgisi incelenir. İkinci el alınan cihazlarda önceki sahibin kaydıyla yeni işletmecinin bilgileri karışabilir. Bu durumda uçuş başvurusuna geçmeden önce mülkiyet ve kayıt bilgilerinin güncellenmesi gerekir.

Pilot tarafında ise uçuşu gerçekleştirecek kişinin ilgili sınıfa uygun eğitim ve yetkinlik koşullarını taşıması önemlidir. Drone’un sınıfı büyüdükçe, operasyonun niteliği ve riskleri de değişebilir. Bu nedenle yalnızca cihazın ağırlığına bakarak uygunluk kararı verilmemelidir.

İşletme adına düzenlenen tanıtım çekimlerinde ekipteki görevler de açık olmalıdır. Pilot uçuşu yönetir. Görüntü yönetmeni kadrajı planlar. Saha sorumlusu ise çalışanların, ziyaretçilerin ve araç trafiğinin uçuş alanına girmesini önler.

Başvuruyu müşteri işletmesi yapmıyorsa, çekimi üstlenen ekip gerekli yetkilerle süreci yürütebilir. Fakat bu durum sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Uçuşu gerçekleştiren kişi, başvurudaki bilgilerle gerçek operasyonun aynı olmasını sağlamalıdır.

Bir drone başka bir modelle değiştirilecekse, eski cihazın seri numarasıyla uçuşa başlanmamalıdır. Aynı şekilde yedek pilot kullanılacaksa başvurudaki pilot bilgileri kontrol edilmelidir. Değişiklik gereken durumlarda sistemdeki güncel prosedür uygulanmalıdır.

Fabrika ve tesis çekimlerinde cihaz kaydı kadar işletme içi koordinasyon da önemlidir. Üretimi durdurmadan fabrika çekimi planlanıyorsa, pilot bilgileriyle vardiya, güvenlik ve bakım planı birlikte eşleştirilmelidir.

Çekim alanının uçuşa uygun olduğu nasıl anlaşılır?

Çekim alanının uygunluğu, harita üzerindeki hava sahası durumu ve saha koşulları birlikte değerlendirilerek anlaşılır. Sadece adresi bilmek, güvenli veya izin verilebilir bir uçuş alanı belirlemek için yeterli değildir.

Önce SHGM’nin ilgili harita ve sistemleri üzerinden bölgenin uçuş durumuna bakılır. Havalimanları, askerî alanlar, kritik tesisler, kamu binaları ve yoğun şehir merkezleri özel kısıtlar içerebilir. Renk veya bölge statüsü görüldüğünde, bunun başvuru ve yetkili kurum bakımından ne anlama geldiği ayrıca okunmalıdır.

İkinci aşamada çekim yapılacak noktanın gerçek koordinatları belirlenir. Büyük bir fabrika arazisi tek bir nokta değildir. Depo, üretim binası, otopark ve enerji tesisi farklı riskler oluşturabilir. Başvuru alanı, drone’un fiilen uçacağı bölgeyi kapsamalıdır.

Üçüncü aşamada fiziksel engeller incelenir. Vinçler, enerji hatları, yüksek bacalar, kuleler, aydınlatma direkleri ve hareketli araçlar uçuş planına yazılmalıdır. Şantiye çekimlerinde bu liste her vardiyada değişebilir.

Otel çekimlerinde konuk mahremiyeti de alan değerlendirmesine dahil edilir. Havuz, balkon ve oda cepheleri görüntü planına alınacaksa işletmenin açık onayı ve kişisel veri riskleri ayrıca değerlendirilmelidir.

SHGM uçuş izni başvurusu hangi adımlarla yapılır?

SHGM uçuş izni başvurusu, sistemde uçuş bilgileri ve sorumlu kişi bilgileri girilerek yapılır. Başvuru ekranlarının adı veya talep edilen alanlar zamanla güncellenebileceği için işlem sırasında sistemdeki güncel yönlendirme izlenmelidir.

1. İHA, pilot ve işletmeci kayıtlarının güncel olduğunu kontrol edin.
2. Çekim alanının koordinatlarını harita üzerinden belirleyin.
3. Uçuş tarihini, başlangıç ve bitiş saatini netleştirin.
4. Uçuş amacı bölümünde ticari çekimin niteliğini açıklayın.
5. İstenen belgeleri sisteme okunaklı ve güncel biçimde yükleyin.
6. Başvuruyu gönderin ve sistemdeki durum bilgisini takip edin.
7. Onay veya ek bilgi talebi gelmeden uçuşu başlatmayın.

Başvuruda tarih ve saat seçimi rastgele yapılmamalıdır. Çekim ekibinin sahaya giriş süresi, ekipman kurulumu, güvenlik toplantısı ve olası hava gecikmesi hesaba katılmalıdır.

Örneğin otel çekimi saat 09.00’da başlayacaksa, drone uçuş saatini işletmenin hazırlık süresini dikkate almadan yazmak operasyonu sıkıştırabilir. Uçuş penceresi, gerçek çekim planıyla uyumlu olmalıdır.

Başvuru açıklamasında yalnızca “reklam çekimi” yazmak yerine alan, amaç ve operasyon çerçevesi açıkça ifade edilmelidir. Kaç uçuş planlandığı, hangi bölümün görüntüleneceği ve özel bir risk olup olmadığı anlaşılır biçimde yazılmalıdır.

Başvuru gönderildikten sonra e-posta, sistem bildirimi ve ek belge talepleri düzenli kontrol edilmelidir. Başvuru numarası saklanmalı, onay belgesi çekim günü dijital veya basılı olarak ekipte bulunmalıdır.

Başvuru durumu sonuçlanmadan “nasıl olsa küçük bir uçuş” yaklaşımıyla çekime başlanmamalıdır. İzin alınmadan yapılan uçuş, müşterinin üretim planını, çekim bütçesini ve yayın takvimini etkileyebilir.

Uçuş izni başvurusu ne kadar önce yapılmalıdır?

Başvuru, çekim tarihinden önce sonuçlanacak güvenli bir zaman aralığı bırakılarak yapılmalıdır. SHGM değerlendirmeleri için her bölgeye ve başvuru türüne uyan tek bir sabit süre varsayılmamalıdır.

Başvuru zamanı; bölgenin kısıtlı olup olmamasına, ek kurum görüşü gerekip gerekmediğine, belgelerin eksiksizliğine ve çekim tarihinin yoğunluğuna göre değişebilir. Bu nedenle başvuruyu son iş gününe bırakmak doğru planlama değildir.

İşletmeler çekim tarihini kesinleştirmeden önce pilot veya prodüksiyon ekibinden ön saha kontrolü istemelidir. Bu kontrol, bölgenin başvuru açısından sorunlu olduğunu erken gösterir. Böylece tarih, lokasyon veya çekim yüksekliği değiştirilebilir.

Başvuru reddedilirse ilk yapılacak iş aynı formu değiştirmeden tekrar göndermek değildir. Ret veya ek bilgi gerekçesi okunmalı, hangi alanın eksik ya da uyumsuz olduğu belirlenmelidir.

Koordinat hatası varsa alan yeniden tanımlanır. Tarih değiştiyse yeni uçuş aralığı girilir. İşletme izni eksikse saha yetkilisinden belge alınır. Hava sahası kısıtı varsa alternatif nokta veya farklı çekim yöntemi değerlendirilir.

Yanlış: “Başvuru reddedildi, aynı bilgileri yeniden gönderelim.” Doğru: “Ret gerekçesini inceleyip ilgili alanı düzeltelim ve gerekirse çekim planını değiştirelim.”

Şantiye ve fabrika çekimlerinde üretim planı da başvuru takvimine bağlanmalıdır. Gıda üretim tesisi çekimi gibi hijyen ve giriş prosedürü bulunan işlerde, yalnızca uçuş izni değil, tesisin operasyon onayı da beklenebilir.

Çekim günü hangi güvenlik kurallarına uyulmalıdır?

Çekim günü, onaylanan uçuş planından sapmadan ve saha güvenliğini kontrol ederek hareket edilmelidir. İzin belgesi, pilot bilgileri ve işletme onayı ekipte erişilebilir durumda bulunmalıdır.

• İHA’nın dış gövdesini, pervanelerini ve bataryasını kontrol edin.
• Uçuş alanını çalışan, müşteri ve ziyaretçilerden ayırın.
• Rüzgâr, yağış, görüş ve ışık koşullarını değerlendirin.
• Enerji hatları, vinçler, kuleler ve hareketli araçları yeniden kontrol edin.
• Acil iniş noktasını ve iletişim sorumlusunu belirleyin.
• Çekim sırasında pilot dışındaki kişilerin kumandaya müdahale etmesini önleyin.
• Onaylanan alan ve saat dışında uçuş yapmayın.

İşletme arazisi genişse, güvenlik sınırı yalnızca drone’un kalkış noktasına göre belirlenmemelidir. Drone’un hareket edeceği hat, dönüş koridoru ve olası acil iniş alanı birlikte düşünülmelidir.

İnsanların üzerinden uçuş planlamak, özellikle fabrika ve otel gibi hareketli alanlarda ciddi risk yaratabilir. Çalışanların veya konukların kadraja girmesi gerekiyorsa, uçuş planı ve kişisel veri değerlendirmesi buna göre yapılmalıdır.

Şantiye çekiminde vinç hareketleri, kamyon giriş çıkışları ve geçici elektrik hatları gün içinde değişebilir. Sabah yapılan keşif, öğleden sonraki uçuş için yeterli olmayabilir. Uçuş öncesinde kısa saha toplantısı yapılmalıdır.

Hava koşulları elverişsizse izin alınmış olması uçuş yapma zorunluluğu doğurmaz. Kuvvetli rüzgâr, yağış, düşük görüş veya batarya performansındaki düşüş operasyonun ertelenmesini gerektirebilir.

Çekim sırasında mahrem alanlar görüntülenmemelidir. Otel odaları, özel balkonlar, komşu işletmeler ve çalışanların kişisel bilgileri kadraja giriyorsa görüntü seçimi ve yayın öncesi kurgu yeniden değerlendirilmelidir.

Ticari drone çekiminde müşteri hangi izinleri vermelidir?

Müşteri, çekim yapılacak taşınmaz ve işletme alanı için yazılı saha izni vermelidir. Bu belge SHGM uçuş izninin yerine geçmez; çekim ekibinin mülke girişini ve operasyon koşullarını düzenler.

Saha izninde adres, çekim tarihi, kullanılacak alanlar, ekip sayısı, araç bilgileri ve işletme içi sorumlu kişi yazılabilir. Fabrikalarda üretim hattı, depo, laboratuvar veya güvenlikli bölüm için ayrı kısıtlar bulunabilir.

Müşteri ayrıca çalışanların veya ziyaretçilerin görüntülenmesiyle ilgili kurum içi iletişimi planlamalıdır. Kamera yalnızca havadan görüntü alsa bile yüz, araç plakası, isimlik ve özel alanlar kişisel veri oluşturabilir.

Ürün çekimlerinde drone’un ürüne yaklaşma mesafesi, ürünün hareketli olup olmadığı ve çekim sırasında üretimin devam edip etmediği belirtilmelidir. Otomotiv fabrikasında araç, robot kol ve konveyör hareketleri uçuş riskini artırabilir.

Bu nedenle otomotiv fabrikası çekimi planlanırken üretim sorumlusu, iş güvenliği uzmanı ve pilot aynı toplantıda operasyon sınırlarını belirlemelidir.

İşletmenin verdiği izin, komşu parsellerde veya kamuya açık alanlarda çekim yapılabileceği anlamına gelmez. Kadrajın genişlemesiyle çevredeki binalar, yollar ve kişiler görüntüye girebilir. Yayın öncesi görüntü kontrolü bu riski azaltır.

Müşteri çekim iznini yazılı vermiyorsa, tarih ve kapsam e-posta üzerinden açıkça teyit edilmelidir. Sözlü onay, ekip değiştiğinde veya güvenlik görevlisi farklı vardiyada çalıştığında ispat sorunu yaratabilir.

İzin sürecini çekim bütçesine ve yayın planına nasıl eklemelisiniz?

İzin süreci, çekim bütçesinde ayrı bir hazırlık kalemi ve yayın planında ayrı bir zaman adımı olarak yer almalıdır. Drone uçuşu toplam prodüksiyonun yalnızca birkaç dakikası olabilir; ancak hazırlık süreci daha uzun planlama gerektirebilir.

Bütçe hazırlanırken pilotun saha keşfi, başvuru takibi, alternatif tarih, ulaşım, güvenlik personeli ve olası yeniden çekim ihtimali değerlendirilir. Her projede bu kalemlerin tamamı oluşmayabilir. Önemli olan varsayım yapmak yerine kapsamı baştan yazmaktır.

Çekim fiyatını yalnızca uçuş süresine göre karşılaştırmak yanıltıcıdır. Bölge kontrolü, izin takibi, sigorta koşulları, özel ekipman, görüntü formatı ve kurgu talepleri toplam maliyeti değiştirir. Drone çekimi fiyatları değerlendirilirken bu kalemleri ayrı ayrı istemek gerekir.

İzin çıkmadan medya satın alma veya lansman tarihi kesinleştirilmemelidir. Özellikle otel açılışı, fabrika yatırım duyurusu ve şantiye teslim videosunda yayın tarihi sabitse, alternatif iç mekân veya yer çekimleri de hazırlanabilir.

Drone uçuşu uygun olmazsa aynı mesajı farklı bir çekimle anlatmak mümkündür. Kamera vinci, sabit yüksek açı, hareketli araç çekimi veya mevcut mimari görüntüler alternatif olabilir. Ancak bu seçenekler drone’un sağladığı perspektifi birebir karşılamaz.

Çekim planı hazırlanırken “uçuş izni alınır” ifadesi tek başına yeterli değildir. Sorumlu kişi, başvuru tarihi, belge durumu, alternatif çekim tarihi ve yayın karar noktası tabloda gösterilmelidir.

İzin süreci tamamlandığında işletme, çekim ekibi ve yayın ekibi aynı dosyanın güncel sürümünü kullanmalıdır. Böylece onaylanmayan alanın görüntüsü yanlışlıkla kurguya veya reklama giremez.