Web sitesine erişilebilirlik bildirimi nasıl eklenir?

Web sitesine erişilebilirlik bildirimi, ayrı bir sayfada mevcut uyum durumunu, bilinen sorunları, alternatif erişim yollarını ve iletişim yöntemini açıkça yayımlayarak eklenir.

Bu bildirim yalnızca “sitemiz erişilebilirdir” cümlesinden oluşmaz. Kullanıcının hangi standartların esas alındığını, hangi bölümlerde sorun bulunduğunu ve destek talebinin nasıl iletileceğini anlaması gerekir.

Türkiye’de 2026 yazında düzenlenen eğitim ve etkinlikler, işletmelerin dijital erişilebilirlik sorumluluklarını daha yakından araştırdığını gösteriyor. Ancak bildirim hazırlarken güncel mevzuat kapsamı ayrıca kontrol edilmelidir.

Erişilebilirlik bildirimi nedir ve neden ayrı bir sayfada yayımlanır?

Erişilebilirlik bildirimi, bir web sitesinin engelli kullanıcılar için erişilebilirlik seviyesini açıklayan resmi bilgilendirme sayfasıdır.

Bu sayfa; görme, işitme, hareket veya bilişsel farklılıkları bulunan kişilerin siteyi kullanırken karşılaşabileceği engelleri açıklar. Aynı zamanda işletmenin düzeltme planını ve iletişim sorumlusunu gösterir.

Bildirimin ayrı bir URL’de yayımlanması, bilginin menüden ve her sayfanın alt bilgisinden bulunmasını kolaylaştırır. Kullanıcı, ana sayfaya dönmeden erişilebilirlik durumunu okuyabilmelidir.

Bildirim, teknik test raporunun aynısı değildir. Test raporu; kullanılan araçları, hata kodlarını ve bulguları ayrıntılı biçimde listeler. Bildirim ise bu bulguların kullanıcıya anlaşılır şekilde özetlenmiş hâlidir.

Bildirim sayfası tek başına erişilebilirlik sağlamaz. Klavye kullanımı bozuk, form etiketleri eksik veya renk kontrastı yetersiz bir site, yalnızca bildirim yayımladığı için erişilebilir sayılmaz.

Web sitesi erişilebilirlik zorunluluğu 2026 mı? sorusunun cevabı; işletmenin faaliyet alanına, hizmet türüne ve yürürlükteki düzenlemelere göre ayrıca incelenmelidir.

Bildirim ayrıca işletmeye şu üç konuda düzen sağlar: sorunların kayıt altına alınması, kullanıcı taleplerinin izlenmesi ve yapılan düzeltmelerin tarihçesinin tutulması.

Erişilebilirlik bildiriminde hangi bilgiler bulunmalıdır?

Erişilebilirlik bildiriminde sitenin mevcut durumu, kullanılan standart, kapsam dışı içerikler ve geri bildirim yöntemi birlikte yer almalıdır.

İlk bölümde sitenin adı, bildirim tarihi ve sorumlu birim yazılır. Kurumsal sitelerde departman adı yeterli olabilir. Kullanıcıya doğrudan ulaşılabilen e-posta adresi ayrıca belirtilmelidir.

İkinci bölümde uygulanan standart açıklanır. Örneğin WCAG 2.2, başarı kriterleri ve hedeflenen uygunluk seviyesi belirtilir. Test yapılmadan “AA uyumludur” ifadesi kullanılmamalıdır.

Üçüncü bölüm, erişilebilir olmayan içerikleri açıklar. Sorunlar; sayfa adı, bileşen, kullanıcı etkisi ve düzeltme durumu ile listelenebilir. “Bazı alanlarda sorun olabilir” ifadesi yeterli açıklık sağlamaz.

Örneğin doğru kayıt şu şekilde yazılabilir: “Ürün karşılaştırma tablosunda başlık hücreleri ekran okuyucu tarafından ilişkilendirilememektedir. Sorun, geliştirme planına alınmıştır.”

Yanlış: “Sitemizde küçük erişilebilirlik eksikleri bulunabilir.” Doğru: “Kampanya formundaki hata mesajları klavye odağına taşınmıyor; düzeltme için sorumlu ekip atanmıştır.”

Dördüncü bölümde alternatif erişim yolu gösterilir. Kullanıcı bir işlemi sitede tamamlayamıyorsa telefon, e-posta, canlı destek veya fiziksel başvuru yöntemlerinden uygun olanı açıklanır.

Son bölümde geri bildirim süreci bulunur. Kullanıcının hangi bilgileri göndermesi gerektiği, yanıtın hangi birim tarafından verileceği ve taleplerin nasıl takip edileceği belirtilmelidir.

Erişilebilirlik bildirimi sayfası nasıl yapılandırılır?

Erişilebilirlik bildirimini başlıklar, kısa paragraflar ve sorun tablolarıyla yapılandırmak, bilgiyi farklı kullanıcı grupları için daha anlaşılır hâle getirir.

Sayfanın üst kısmında “Erişilebilirlik bildirimi” başlığı bulunmalıdır. Hemen altında son güncelleme tarihi, kapsam açıklaması ve kullanılan değerlendirme yöntemi verilmelidir.

Ardından “Mevcut durum”, “Bilinen sorunlar”, “Alternatif erişim”, “Geri bildirim” ve “Güncelleme geçmişi” bölümleri sıralanabilir. Bu yapı, kullanıcıyı uzun ve düzensiz bir metin içinde arama yapmaktan kurtarır.

Bilinen sorunlar için tablo kullanılabilir. Tablo başlıkları ekran okuyucular tarafından doğru algılanmalı, hücreler yalnızca renk kullanılarak ayrıştırılmamalıdır.

Bildirim sayfasında “tam erişilebilirlik sağlanmıştır” gibi kesin cümleler, düzenli test kanıtı yoksa kullanılmamalıdır. Değerlendirme sürekli devam eden bir süreçtir.

Sayfanın URL’si kısa ve anlaşılır seçilebilir. Örneğin “/erisilebilirlik-bildirimi” gibi bir adres, kullanıcı ve arama motoru açısından sayfanın amacını açıkça gösterir.

Alt bilgiye yalnızca bağlantı eklemek yetmez. Bağlantı metni “buraya tıklayın” yerine “Erişilebilirlik bildirimi” olmalıdır. Bağlantı klavye ile seçilebilir ve görünür odak stiline sahip olmalıdır.

Erişilebilirlik bildirimi web sitesine teknik olarak nasıl eklenir?

Erişilebilirlik bildirimini teknik olarak eklemek için erişilebilir bir içerik sayfası oluşturulur, kalıcı menüye bağlantı verilir ve sayfa şablonuna semantik HTML uygulanır.

İlk adım, içerik yönetim sisteminde yeni bir sayfa açmaktır. Sayfanın başlığı, URL’si, meta açıklaması ve yayın tarihi birbirini desteklemelidir. URL değişirse eski adres için yönlendirme kurulmalıdır.

İkinci adım, bağlantıyı sitenin alt bilgisine eklemektir. Bağlantı, yalnızca ana sayfada değil, mümkünse tüm şablonlarda görünmelidir. Mobil görünümde de bağlantının kaybolmadığı kontrol edilmelidir.

Üçüncü adım, sayfanın başlık hiyerarşisini kurmaktır. Tek bir ana başlık kullanılmalı; alt başlıklar mantıksal sırayla ilerlemelidir. Başlıklar görsel boyut için değil, içerik yapısı için kullanılmalıdır.

Dördüncü adım, HTML bileşenlerini kontrol etmektir. Paragraflar p, listeler ul veya ol, tablolar thead ve tbody ile oluşturulmalıdır. Görsel ayırıcılar, içerik anlamının tek taşıyıcısı olmamalıdır.

Beşinci adım, geri bildirim formu varsa etiketleri eklemektir. Her alanın görünen bir label öğesi bulunmalı; hata mesajı yalnızca kırmızı renkle gösterilmemelidir.

İletişim e-postası düz metin olarak yazılabilir. E-posta adresi görsel içinde paylaşılmamalıdır. CAPTCHA kullanılıyorsa klavye, ekran okuyucu ve alternatif doğrulama seçenekleri ayrıca incelenmelidir.

İçerik yönetim sistemi eklentileri bazı kontrolleri kolaylaştırır, fakat otomatik eklenti sonucu tam uyumluluk anlamına gelmez. Kod, klavye ve ekran okuyucu testleri yine yapılmalıdır.

Bildirim sayfasının dili ve iletişim bölümü nasıl hazırlanır?

Bildirim dili açık, somut ve kullanıcı odaklı olmalıdır; teknik terim kullanıldığında kısa bir açıklama eklenmelidir.

“Erişilebilirlik konusunda kararlıyız” cümlesi tek başına bilgi vermez. Bunun yerine “Ana menü klavye ile kullanılabilir; ürün videolarında altyazı çalışması sürmektedir” gibi ölçülebilir açıklamalar yazılmalıdır.

Her sorun için dört bilgi yararlıdır: sorun nerede görülüyor, kimi etkiliyor, kullanıcı ne yapabilir ve işletme ne planlıyor. Bu alanlar, belirsiz şikâyetlerin azalmasına yardımcı olur.

İletişim bölümünde yalnızca genel müşteri hizmetleri adresi verilmemelidir. Erişilebilirlik taleplerinin konu satırına nasıl yazılacağı ve hangi ekran bilgilerinin eklenmesi gerektiği de açıklanmalıdır.

Örneğin kullanıcıdan sayfa URL’si, kullanılan cihaz, tarayıcı, yardımcı teknoloji ve karşılaşılan işlem istenebilir. Ancak gereksiz kişisel veri talep edilmemelidir.

Geri bildirim formu kullanılıyorsa zorunlu alan sayısı düşük tutulmalıdır. Kullanıcı, telefon numarası vermeden sorun iletebiliyorsa bu seçenek açıkça belirtilmelidir.

Yanıt süresi için işletmenin gerçekten uygulayabileceği bir süreç yazılmalıdır. İç ekipte kayıt sistemi yoksa kesin bir saat veya gün vaadi verilmemelidir. Bunun yerine taleplerin kayıt numarasıyla izleneceği açıklanabilir.

Bildirim, kullanıcıyı suçlayan ifadeler içermemelidir. “Kullanıcı cihazını güncellemelidir” gibi cümleler yerine, farklı cihaz ve tarayıcılarda yaşanan sınırlama açıkça anlatılmalıdır.

Web sitesinde erişilebilirlik testi nasıl yapılır? rehberindeki bulgular, bildirim sayfasındaki teknik sorun özetlerine dönüştürülebilir.

Erişilebilirlik bildirimi için hangi testler yapılmalıdır?

Erişilebilirlik bildirimi yayımlanmadan önce otomatik tarama, klavye kullanımı, ekran okuyucu ve manuel içerik incelemesi birlikte yapılmalıdır.

Otomatik araçlar; eksik alternatif metin, renk kontrastı, form etiketi ve bazı ARIA hatalarını yakalayabilir. Ancak bu araçlar görselin gerçekten ne anlattığını veya bağlantı metninin anlamlı olup olmadığını her zaman değerlendiremez.

Klavye testinde fare kullanılmadan menü açılmalı, arama yapılmalı, form doldurulmalı ve satın alma tamamlanmalıdır. Odak göstergesi her adımda görünür kalmalıdır.

Ekran okuyucu testinde sayfa başlığı, başlık sırası, bağlantılar, form hataları ve dinamik içerik duyuruları incelenir. En az bir masaüstü ve bir mobil senaryo seçilmesi daha gerçekçi sonuç verir.

Renk kontrastı kontrolünde normal metin, büyük metin, düğme yazısı ve hata mesajı ayrı değerlendirilmelidir. Metin görsel içindeyse yalnızca CSS kontrastı yeterli olmayabilir.

Video ve ses içerikleri ayrıca incelenmelidir. Videoda altyazı, gerekli durumlarda sesli betimleme veya metin dökümü bulunmalıdır. Otomatik oluşturulan altyazı, yayınlanmadan önce insan tarafından kontrol edilmelidir.

PDF, Word dosyası ve indirilebilir kataloglar da kapsamda değerlendirilir. Web sayfası erişilebilir olsa bile erişilemeyen bir PDF, kullanıcının işlemi tamamlamasını engelleyebilir.

Test sonuçları tarih, URL, senaryo, araç, bulgu ve sorumlu kişi alanlarıyla kaydedilmelidir. Aynı test, düzeltmelerden sonra tekrarlanarak kapanış kanıtı oluşturmalıdır.

E-ticaret sitelerinde erişilebilirlik bildirimi nasıl uygulanır?

E-ticaret sitelerinde bildirim, yalnızca kurumsal sayfaları değil, arama, ürün, sepet, ödeme ve hesap adımlarını da kapsayacak şekilde hazırlanmalıdır.

Kullanıcı ürünü bulamıyor, seçenekleri seçemiyor veya ödeme formunu tamamlayamıyorsa bildirimde bu akışın etkisi açıklanmalıdır. Sadece ana sayfayı test etmek yeterli değildir.

Ürün görsellerinde anlamlı alternatif metin bulunmalıdır. Dekoratif görseller boş alternatif metinle işaretlenebilir. “Ürün görseli” ifadesi, ürünün önemli özelliklerini aktarmıyorsa yetersiz kalır.

Varyant seçimleri, stok bilgileri ve sepet güncellemeleri ekran okuyucuya duyurulmalıdır. Kullanıcı, seçtiği bedenin veya rengin değiştiğini yalnızca görsel renkten anlamamalıdır.

Ödeme formunda alan adları, format açıklamaları ve hata mesajları açık olmalıdır. Kart numarası hatası yalnızca alanın kenarını kırmızıya çevirmekle bildirilemez.

Üçüncü taraf ödeme, kargo, canlı destek veya yorum bileşenleri de kontrol edilmelidir. Sorun işletmenin doğrudan kodunda bulunmasa bile kullanıcı açısından site deneyiminin parçasıdır.

E-ticaret siteleri için erişilebilirlik zorunlu mu? sorusu incelenirken, bildirimin teknik içeriğiyle hukuki kapsam birbirine karıştırılmamalıdır.

E-ihracat yapan işletmeler, farklı ülkelerdeki tüketici ve erişilebilirlik beklentilerini ayrıca değerlendirmelidir. Bu kapsamda e-ihracat sitesinde erişilebilirlik beyanı nasıl hazırlanır? rehberi karşılaştırmalı planlama için kullanılabilir.

Bildirimde satış işleminin alternatif kanalı varsa bu kanalın çalışma saatleri, gerekli bilgiler ve erişim yöntemi yazılmalıdır. İşlem yalnızca telefonla yapılabiliyorsa bunun maliyeti ve süreci şeffaf açıklanmalıdır.

Erişilebilirlik bildirimi ne sıklıkla güncellenmelidir?

Erişilebilirlik bildirimi, siteye yeni özellik eklendiğinde, önemli bir sorun düzeltildiğinde veya test sonuçları değiştiğinde güncellenmelidir.

Takvim oluşturmak için sabit bir aralık belirlenebilir. Örneğin ekip her üç ayda bir bildirimdeki sorun listesini, iletişim adresini ve yayınlanan test kanıtlarını gözden geçirebilir.

Bu süre, yasal bir zorunluluk gibi sunulmamalıdır. İşletmenin faaliyet alanı ve güncelleme yoğunluğu farklı olabilir. Önemli olan gözden geçirme tarihinin kayıt altına alınmasıdır.

Yeni ödeme sağlayıcısı, tasarım sistemi, üyelik akışı veya video oynatıcı eklendiğinde planlı inceleme beklenmemelidir. Değişiklik yayına çıkmadan önce kritik kullanıcı akışları test edilmelidir.

Güncelleme geçmişinde tarih, değişen bölüm ve kısa açıklama bulunabilir. “Haziran 2026: ödeme formundaki klavye odağı sorunu düzeltildi” ifadesi, “sayfa güncellendi” ifadesinden daha faydalıdır.

Geri bildirimlerden gelen sorunlar da listeye eklenmelidir. Kullanıcı raporu doğrulanırsa kaynak, sayfa ve etkilenen işlem kaydedilir. Kişisel bilgiler bildirim sayfasında yayımlanmamalıdır.

Güncelleme yalnızca metni değiştirmek değildir. Yeni içerik türleri, üçüncü taraf hizmetler, mobil arayüz ve indirilebilir dosyalar da kapsam kontrolünden geçirilmelidir.

Aşağıdaki liste, yayına alma ve periyodik inceleme sırasında kullanılabilir:

• Bildirim sayfasının URL’si çalışıyor ve alt bilgide görünür durumda.
• Son değerlendirme tarihi ve kullanılan yöntem belirtilmiş.
• Bilinen sorunlar sayfa, bileşen ve kullanıcı etkisiyle açıklanmış.
• Alternatif iletişim kanalı erişilebilir ve güncel.
• Form alanları etiketli, hata mesajları metin olarak sunuluyor.
• Klavye, ekran okuyucu ve mobil görünüm testleri kayıt altına alınmış.
• Üçüncü taraf ödeme, video ve destek bileşenleri değerlendirilmiş.
• Güncelleme sorumlusu ve sonraki inceleme tarihi belirlenmiş.

Erişilebilirlik bildirimini yayımlama süreci hangi adımlardan oluşur?

Erişilebilirlik bildirimini yayımlama süreci, mevcut durumun belirlenmesiyle başlar; metnin yazılması, teknik uygulama, test ve düzenli güncellemeyle tamamlanır.

1. Sitenin kritik kullanıcı akışlarını belirleyin: arama, form, üyelik, ödeme veya iletişim gibi.
2. Bu akışlarda otomatik ve manuel erişilebilirlik testleri gerçekleştirin.
3. Bulgu listesini önem, kullanıcı etkisi, URL ve sorumlu ekip bilgileriyle düzenleyin.
4. Bildirim metnini mevcut durum, sorunlar, alternatif erişim ve iletişim başlıklarıyla yazın.
5. Sayfayı CMS’ye ekleyin, alt bilgi bağlantısını tüm şablonlarda görünür hâle getirin.
6. Klavye, ekran okuyucu, mobil cihaz ve bağlantı kontrollerini yayından önce tekrarlayın.
7. Yayın tarihini, test kanıtlarını ve güncelleme sorumlusunu kayıt altına alın.

Bu adımların herhangi biri atlanırsa bildirim eksik kalabilir. Özellikle test yapılmadan standart seviyesi yazmak, kullanıcıya doğrulanmamış bir güvence sunar.

Bildirim metni ile teknik durum arasında fark oluşmamalıdır. Sayfada “altyazı mevcut” yazıyorsa, yeni yüklenen videoların da altyazı kontrolünden geçmesi gerekir.

Kurumsal sitelerde içerik, tasarım ve yazılım ekiplerinin sorumlulukları ayrılabilir. E-ticaret sitelerinde müşteri hizmetleri ve ödeme operasyonu da sürece dâhil edilmelidir.

Son kontrolde bildirim sayfasının kendisi de test edilmelidir. Sayfanın erişilebilirlik sorunlarını anlatması, sayfanın kendi başlık, bağlantı, form ve kontrast hatalarını mazur göstermez.

İşletme, kapsamı veya uyum düzeyi konusunda emin değilse kesin hukuki sonuç bildiren cümleler kurmamalıdır. Güncel yükümlülükler için yetkili mevzuat kaynakları ve uzman görüşü ayrıca incelenmelidir.