Yapay zekâ reklamı nasıl etiketlenmeli?

Yapay zekâ reklamı, yapay zekâ kullanıldığını açıkça belirten, kolay görülen ve içeriğin anlamını değiştirmeyen bir etiketle yayınlanmalıdır. Etiket; görsel, video, ses veya metin içeriğinin yanında bulunmalıdır. Kullanıcı açıklamayı reklamı tüketmeden önce fark edebilmelidir. Ticaret Bakanlığı'nın 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren düzenlemesi, yapay zekâ ile oluşturulan reklamları da yeni reklam kuralları kapsamına alıyor. Bu nedenle marka ve ajanslar yalnızca üretim aracını değil, açıklamanın biçimini ve görünürlüğünü de kayıt altına almalıdır.

Yapay zekâ reklamı neden açıkça belirtilmelidir?

Yapay zekâ reklamı, kullanıcıda içeriğin nasıl üretildiği konusunda yanlış izlenim oluşuyorsa açıkça belirtilmelidir. Bir ürün fotoğrafı tamamen yapay zekâ ile üretildiyse, kullanıcı bunu gerçek ürün çekimi sanabilir. Bir video, gerçekte hiç söylenmemiş bir sözün söylenmiş gibi algılanmasına yol açabilir. Yapay zekâ etiketi bu farkı görünür kılar.

Etiketleme yalnızca hukuki uyum için yapılmaz. Reklamın güvenilirliğini ölçmek için de gereklidir. Kullanıcı, sunulan görüntünün gerçek fotoğraf mı, temsili görsel mi, yoksa sentetik içerik mi olduğunu ayırt edebilmelidir. Özellikle sağlık, finans, emlak, otomotiv ve gıda reklamlarında bu ayrım daha önemlidir.

1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren düzenleme sonrasında marka ekipleri, reklam onay sürecine ayrı bir yapay zekâ kontrolü eklemelidir. İçeriğin hangi bölümü yapay zekâ ile üretildi, hangi bölümü insan tarafından düzenlendi, gerçek görüntü kullanıldı mı soruları yanıtlanmalıdır. Bu kayıtlar, reklam yayına alındığında oluşturulmalıdır.

Etiket, içeriğin doğruluğunun garantisi değildir. Örneğin yapay zekâ ile üretilmiş bir otomobil görseline "yapay zekâ ile oluşturulmuştur" yazmak yeterli olmayabilir. Görseldeki aracın gerçek model, donanım ve fiyat bilgileri ayrıca doğrulanmalıdır. Yapay zekâ açıklaması, yanıltıcı ürün bilgisinin yerine geçmez.

Hangi reklam içerikleri yapay zekâ etiketi gerektirir?

Yapay zekâ etiketi, reklamın görsel, video, ses veya metin bölümünde yapay üretim kullanıldığında değerlendirilmelidir. Tamamen yapay zekâ ile oluşturulan içerikler en açık örnektir. Ancak mevcut bir fotoğrafın arka planını değiştirmek, yüzü dijital olarak dönüştürmek veya konuşma sesini yapay olarak üretmek de kapsamda düşünülmelidir.

Yapay zekâ yalnızca fikir üretiminde kullanıldıysa durum farklıdır. Reklam metninin ilk taslağını bir araç oluşturdu, fakat son metin insan tarafından yeniden yazıldıysa markanın iç prosedürü bunu kaydetmelidir. Buna karşılık reklamda kullanılan nihai ifade, yapay zekâ tarafından doğrudan üretilmiş ve anlamlı biçimde değiştirilmemişse açıklama yapılması daha güvenli yaklaşımdır.

Aşağıdaki ayrım, içerik incelemesini kolaylaştırır:

Etiket gerekip gerekmediğine yalnızca dosyanın uzantısına bakarak karar verilmemelidir. Reklamın kullanıcıda oluşturduğu izlenim incelenmelidir. Yapay zekâ kullanımı görünür sonucu etkiliyorsa açıklama yapılması gerekir.

Yapay zekâ etiketi reklamın neresinde görünmelidir?

Yapay zekâ etiketi, kullanıcı reklamı ilk gördüğünde fark edebileceği bir konumda görünmelidir. Görsel reklamda açıklama doğrudan görselin içinde veya hemen altında yer alabilir. Video reklamda açıklama ilk karelerde, video açıklamasında veya her iki alanda bulunmalıdır. Yalnızca profil biyografisine yazmak yeterli bir yöntem değildir.

Etiketin yazı boyutu, arka planla kontrastı ve ekranda kalma süresi kontrol edilmelidir. Dikey video için açıklama alt kenara çok yakın yerleştirilmemelidir. Meta arayüzü, farklı cihazlarda butonları ve açıklama alanlarını değiştirebilir. Bu yüzden içerik hem mobil önizlemede hem de masaüstü önizlemede incelenmelidir.

Bir reklamda birden fazla format kullanılıyorsa her format ayrıca etiketlenmelidir. Örneğin aynı kampanyanın Reels, Hikâye ve akış versiyonları bulunabilir. Akış görselindeki açıklama, Reels videosunda otomatik olarak görünmeyebilir. Her yerleşim ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Yanlış: "Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır" ifadesini yalnızca uzun açıklamanın sonuna yazmak. Doğru: "Görsel yapay zekâ ile oluşturulmuştur" ifadesini görselin üzerinde veya hemen yanında görünür biçimde kullanmak.

Etiket, reklam mesajından daha baskın olmak zorunda değildir. Ancak okunamayacak kadar küçük de olmamalıdır. Marka, yayın öncesi ekran görüntüsü alarak etiketin farklı cihazlarda okunup okunmadığını belgeleyebilir. Bu ekran görüntüsü, kampanya kaydına eklenmelidir.

Yapay zekâ reklamında hangi ifadeler kullanılabilir?

Yapay zekâ reklamında kullanılacak ifade, içeriğin hangi bölümünün sentetik olduğunu doğrudan söylemelidir. "Yapay zekâ ile oluşturulmuştur" tamamen üretilen görseller için anlaşılır bir seçenektir. Düzenlenmiş bir gerçek fotoğraf için "Görselin arka planı yapay zekâ ile düzenlenmiştir" daha açıklayıcıdır.

Video için açıklama, kullanılan teknolojiye göre yazılabilir. "Bu videoda yapay zekâ ile oluşturulmuş görüntü ve ses kullanılmıştır" ifadesi iki unsuru birlikte belirtir. Yalnızca dijital avatar varsa "Videodaki kişi yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital bir karakterdir" denebilir. Gerçek bir kişinin sesi taklit edildiyse ayrıca izin ve kişilik hakkı kontrolleri yapılmalıdır.

Metinlerde etiket kullanımı, reklam metninin içeriğine bağlıdır. Yapay zekâ ile üretilen kısa bir slogan, tek başına kullanıcıyı gerçek bir olay konusunda yanıltmıyorsa görsel etiket kadar kritik olmayabilir. Fakat sahte müşteri yorumu, gerçekte söylenmemiş uzman görüşü veya var olmayan bir deneyim oluşturuluyorsa açıklama tek başına yeterli değildir.

İfadeler teknik terimlerle karmaşıklaştırılmamalıdır. "Sentetik medya üretim protokolü uygulanmıştır" kullanıcıya ne olduğunu anlatmaz. "Görsel yapay zekâ ile oluşturulmuştur" daha doğrudan ve ölçülebilirdir. Marka, aynı kampanyadaki tüm varyasyonlarda tutarlı bir ifade kullanmalıdır.

Etiket metni ürün vaadini değiştirmemelidir. Yapay zekâ ile oluşturulan bir ev dekorasyonu görselinde, görselin temsili olduğu ayrıca yazılmalıdır. Örneğin "Görsel yapay zekâ ile oluşturulmuştur; ürün renkleri ekranda farklı görünebilir" ifadesi, tüketicinin beklentisini daha doğru yönetir.

Meta reklamlarında yapay zekâ açıklaması nasıl uygulanır?

Meta reklamlarında yapay zekâ açıklaması, reklam kreatifinin içinde ve reklam metninde görünür olacak şekilde planlanmalıdır. Platformun otomatik etiketleme veya bilgi alanları bulunabilir. Ancak marka, platformun otomatik işaretlemesine tek başına güvenmemeli ve kendi açıklamasını da değerlendirmelidir.

Meta'nın reklam hakkında sunduğu bilgiler, reklamın nasıl sınıflandırıldığı ve hangi açıklamaların gösterildiği konusunda fikir verebilir. Bu nedenle yayın öncesi ve yayın sonrası kontrollerde Meta reklamında About this ad ne gösterir? sayfasındaki bilgilerin incelenmesi yararlı olur. Bu alan, reklam kreatifinin üzerine eklenmesi gereken açıklamanın yerine geçmez.

Akış görselinde açıklama, görselin üst bölümünde veya okunabilir bir alt bantta yer alabilir. Reels ve Hikâye videolarında ilk saniyelerde kısa bir açıklama kullanılmalıdır. Reklam açıklamasına da aynı bilgi eklenebilir. Böylece kullanıcı, sesi kapalı izlese bile yapay zekâ kullanımını fark eder.

1. İçeriğin hangi bölümünde yapay zekâ kullanıldığını yazılı olarak belirleyin.
2. Her yerleşim için etiketin görsel veya video üzerinde görünmesini sağlayın.
3. Reklam metnine kısa ve anlaşılır açıklama ekleyin.
4. Mobil önizlemede yazının kesilmediğini kontrol edin.
5. Yayından sonra reklamı farklı hesap türlerinde ve cihazlarda inceleyin.

E-ticaret kampanyalarında ürün görseli yapay zekâ ile değiştirildiyse ürün feed'i de kontrol edilmelidir. Feed'deki ürün fotoğrafı ile reklam kreatifi aynı ürünü göstermelidir. Bu süreç için E-ticarette Meta reklamı için ürün feed'i nasıl hazırlanır? rehberindeki veri eşleştirme adımları kullanılabilir.

Yapay zekâ ile hazırlanan influencer reklamları nasıl açıklanır?

Yapay zekâ kullanılan influencer reklamlarında hem ticari ilişki hem de yapay üretim ayrı ayrı açıklanmalıdır. Bir içerik üreticisi ürünü gerçekten kullanmadıysa, yapay zekâ ile oluşturulan görüntü bunu gerçek deneyim gibi göstermemelidir. Yapay avatar veya değiştirilmiş ses kullanılıyorsa bu unsur açıkça belirtilmelidir.

Hediye ürün, ücretli iş birliği ve yapay zekâ kullanımı aynı açıklama içinde karıştırılmamalıdır. Örneğin "İş birliği ve yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili görsel" ifadesi iki bilgiyi ayrı ayrı verir. Hediye ürün açıklamasının nasıl yapılacağı için Influencer reklamında hediye ürün nasıl belirtilir? sayfasındaki yöntemler incelenebilir.

Gerçek influencer görüntüsü yapay zekâ ile değiştirilmişse değişikliğin kapsamı yazılmalıdır. Yüz ifadesi, beden ölçüsü, konuşma veya ürün kullanımı değiştirilmiş olabilir. "Yapay zekâ ile düzenlenmiştir" ifadesi, önemli değişikliği açıklamıyorsa eksik kalır. Kullanıcı hangi bölümün gerçek olduğunu anlayabilmelidir.

Influencer reklamının açıklaması yalnızca paylaşım metninde bulunmamalıdır. Video içinde de açıklama yapılmalıdır. Çünkü içerik, reklam açıklaması görülmeden paylaşılabilir veya başka bir hesapta yeniden yayınlanabilir. İçeriğin kaynağından kopması halinde de temel açıklama korunmalıdır.

Bu yaklaşım, influencer içeriklerinin planlama sürecine eklenmelidir. Instagram gönderisi ve Reels varyasyonları farklı alanlara sahip olduğundan, her formatın açıklama yerleri ayrıca kontrol edilmelidir. Planlama için Instagram gönderisi ve Reels nasıl planlanır? rehberindeki format ayrımından yararlanılabilir.

Yapay zekâ reklamları için marka içi kontrol süreci nasıl kurulmalıdır?

Marka içi kontrol süreci, reklam yayına alınmadan önce yapay zekâ kullanımını ve etiket metnini kayıt altına almalıdır. Bunun için her kreatife bir içerik numarası verilebilir. İçerik numarası, üretim aracı, kullanım amacı, insan düzenlemesi ve onay tarihiyle birlikte saklanabilir.

Pratik bir kayıt tablosunda en az şu alanlar bulunmalıdır: kampanya adı, reklam seti, kreatif dosyası, kullanılan yapay zekâ aracı, üretim türü, gerçek içerik kaynağı, etiket metni, onaylayan kişi ve yayın tarihi. Bu alanlar, sonradan hangi versiyonun kullanıldığını anlamayı kolaylaştırır.

• Görsel, video, ses veya metinde yapay zekâ kullanımı belirlendi mi?
• Etiket, ilk görüntüleme anında okunabiliyor mu?
• Etiket tüm yerleşimlerde ve kırpılmış versiyonlarda korunuyor mu?
• Ürün, fiyat, kampanya ve stok bilgileri gerçek verilerle eşleşiyor mu?
• Gerçek kişi, marka, uzman veya müşteri izlenimi oluşturuluyor mu?
• Gerekli izinler, lisanslar ve ticari açıklamalar dosyada saklanıyor mu?
• Yayından sonra reklamın gerçek görünümü kontrol edildi mi?

Bu kontrol listesi yalnızca ilk yayında kullanılmamalıdır. Kreatif değiştirildiğinde, yeni bir metin eklendiğinde veya yerleşim genişletildiğinde tekrar uygulanmalıdır. Meta'da aynı reklamın farklı kırpımları yeni bir kreatif gibi değerlendirilebilir.

Ajans ve marka farklı sorumluluklar üstleniyorsa onay noktaları yazılı hale getirilmelidir. Ajans etiketi ekleyebilir, marka ise ürün iddialarını doğrulayabilir. Son onay kime aitse içerik kaydında bu kişi veya ekip belirtilmelidir.

Yapay zekâ etiketi hangi durumlarda yeterli olmaz?

Yapay zekâ etiketi, reklamın yanıltıcı içeriğini tek başına düzeltmez. Görselde gerçekte bulunmayan bir ürün özelliği gösteriliyorsa, etiket eklemek bu özelliği doğru hale getirmez. Aynı durum sahte yorum, sahte uzman görüşü ve gerçekte yaşanmamış müşteri deneyimi için de geçerlidir.

Ürün görseli temsiliyse, bu bilgi fiyat ve satın alma çağrısına yakın olmalıdır. Kullanıcı yalnızca görselin yapay zekâ ile oluşturulduğunu değil, ürünün görüntüdeki haliyle teslim edilmeyebileceğini de bilmelidir. Özellikle mobilya, giyim, kozmetik ve gayrimenkul reklamlarında renk, ölçü ve ortam farklılıkları açıklanmalıdır.

Gerçek kişilerin yüzü veya sesi kullanılıyorsa izin konusu ayrıca incelenmelidir. Yapay zekâ ile oluşturulan bir karakter, tanınmış bir kişiye benzetiliyorsa kullanıcıda reklam ilişkisi ve onay konusunda yanlış izlenim oluşabilir. Etiket, kişilik hakkı veya telif izninin yerine geçmez.

Sağlık reklamlarında yapay zekâ tarafından yazılmış bir açıklama, uzman görüşü gibi sunulmamalıdır. Finans reklamlarında sentetik karakterin yatırım tavsiyesi veriyormuş izlenimi oluşturması risklidir. Bu alanlarda içerik doğrulaması, sorumlu kişinin incelemesi ve gerekli yasal metinler ayrıca yürütülmelidir.

Sesli reklamlar için yalnızca ekrandaki etiket yeterli olmayabilir. Kullanıcı ekranı görmeden içeriği tüketiyorsa, yapay zekâ kullanımı sesli açıklamayla da belirtilmelidir. Erişilebilirlik ve şeffaflık birlikte düşünülmelidir.

Yapay zekâ reklamını yayınlamadan önce hangi kontrol listesi kullanılmalıdır?

Yayın öncesi kontrol listesi, yapay zekâ açıklamasının görünürlüğünü ve reklam iddiasının doğruluğunu birlikte test etmelidir. Sadece metin kontrolü yapmak yeterli değildir. Dosyanın son hali, platform önizlemesi ve yayın sonrası görünüm ayrı ayrı incelenmelidir.

Kontrolü üç aşamada yürütmek daha düzenlidir. İlk aşama üretim kaydıdır. İkinci aşama kreatif ve metin incelemesidir. Üçüncü aşama platform kontrolüdür. Her aşama tamamlanmadan reklam yayına alınmamalıdır.

Örnek iş akışı şu şekilde kurulabilir:

1. Yapay zekâ kullanılan tüm unsurları dosyada işaretleyin.
2. Her unsur için açıklama cümlesini belirleyin.
3. Etiketi görsel, video ve reklam metnine yerleştirin.
4. Ürün bilgilerini web sitesi, feed ve kampanya brief'i ile karşılaştırın.
5. Mobil, masaüstü ve farklı yerleşim önizlemelerini kontrol edin.
6. Onay ekran görüntülerini ve kullanılan dosyaları arşivleyin.
7. Yayından sonraki ilk kontrolde etiketin hâlâ göründüğünü doğrulayın.

Kontrol listesi, içerik türüne göre genişletilebilir. Ses kullanılan videolarda sesli açıklama, influencer reklamlarında ticari ilişki, e-ticaret görsellerinde temsili ürün uyarısı eklenmelidir. Tek bir standart metin her reklam için uygun değildir.

Yayın sonrası kontrol için belirli bir saat vermek yerine reklamın onaylanmasından sonra gerçek reklam görünümünü incelemek gerekir. Platform, açıklamayı kırpabilir, farklı yerleşimde gösterebilir veya kreatifin oranını değiştirebilir. Bu yüzden dosya önizlemesi tek başına kanıt sayılmamalıdır.