Instagram’dan verilen sipariş, satıcı ticari veya mesleki amaçla hareket ediyor ve alıcı tüketiciyse kural olarak mesafeli sözleşmedir.
Sözleşmenin Instagram’da yapılması sonucu değiştirmez. Sipariş DM, WhatsApp, yorum, bağlantı formu veya başka bir sosyal medya mesajıyla alınabilir.
Belirleyici ölçüt, tarafların sözleşme kurulurken aynı anda fiziksel olarak bir arada bulunmamasıdır. Satıcı bu nedenle sipariş öncesi bilgilendirme, onay, kayıt ve cayma hakkı süreçlerini kurmalıdır.
Instagram’dan verilen her sipariş mesafeli sözleşme sayılır mı?
Instagram’dan verilen sipariş, tüketici ile profesyonel satıcı arasında kuruluyorsa mesafeli sözleşme sayılır.
Örneğin bir işletme, Instagram profilinde ürün fiyatı yayınlıyor ve tüketici DM üzerinden sipariş veriyorsa mesafeli satış ilişkisi oluşabilir. Ödeme EFT, havale, kart veya kapıda ödeme şeklinde yapılabilir.
Satıcının web sitesi bulunmaması bu sonucu değiştirmez. Ticaret Bakanlığı’nın 17 Ağustos 2026 tarihli rehberi de sosyal medya ve kısa mesaj üzerinden yapılan alışverişleri ayrıca açıklamaktadır.
Buna karşılık iki tüketicinin kendi arasındaki ikinci el eşya satışı, satıcının ticari veya mesleki faaliyet kapsamına girmeyebilir. Bu durumda tüketici mevzuatındaki mesafeli sözleşme hükümleri aynı şekilde uygulanmaz.
Bir işletmenin ürünü yalnızca tanıtması da tek başına sözleşme kurulduğu anlamına gelmez. Sözleşme, tarafların ürün, fiyat ve satış koşullarında anlaşmasıyla kurulur.
Ancak “Sipariş için DM” gibi ifadeler, satış sürecinin sosyal medya üzerinden yürütüldüğünü gösterir. Satıcı, bu kanalı yalnızca reklam alanı gibi değerlendirip bilgilendirme yükümlülüğünü yok sayamaz.
| Satış senaryosu | Mesafeli sözleşme değerlendirmesi | Temel işlem |
|---|---|---|
| İşletmeden tüketiciye Instagram DM satışı | Kural olarak evet | Ön bilgilendirme ve kalıcı veri saklama |
| İşletmeden tüketiciye WhatsApp siparişi | Kural olarak evet | Sipariş, fiyat ve koşulları yazılı doğrulama |
| Mağazada yüz yüze alınan sipariş | Mesafeli değildir | Mağaza satışına ilişkin belgeler düzenlenir |
| İki tüketici arasındaki kişisel satış | Genellikle tüketici işlemi değildir | Taraflar arasındaki kanıtlar korunur |
DM veya WhatsApp üzerinden sözleşme ne zaman kurulur?
DM veya WhatsApp üzerinden sözleşme, tarafların ürün ve satış koşullarında anlaşmasıyla kurulur.
Mesajlaşmada “Ürünü ayırdım” ifadesi her zaman tek başına kesin sözleşme kanıtı olmayabilir. Ürün adı, varyantı, miktarı, toplam bedeli, teslimat adresi ve ödeme yöntemi birlikte değerlendirilir.
Satıcının “Siparişiniz onaylandı” mesajı, sözleşmenin kurulduğunu gösteren güçlü bir yazılı kayıttır. Ödeme alınması da satış iradesini destekleyebilir; ancak ödeme makbuzu tüm ön bilgilendirme yükümlülüklerinin yerine geçmez.
Instagram yorumlarında verilen “DM’den yazın” çağrısı, çoğu zaman sipariş öncesi iletişimi başlatır. Sözleşme, daha sonra DM’de fiyat ve ürün bilgileri kesinleştiğinde kurulabilir.
Satıcı, siparişin alındığını ve toplam tutarı ayrı bir mesajla doğrulamalıdır. Bu mesajda sipariş numarası kullanılması, sonradan yaşanabilecek uyuşmazlıklarda kayıtları eşleştirmeyi kolaylaştırır.
Mesajların silinmesi, hesabın kapatılması veya platforma erişilememesi riskine karşı sipariş kayıtları işletmenin kendi sisteminde tutulmalıdır. Ekran görüntüsü alınabilir; ancak yalnızca ekran görüntüsüne güvenmek yeterli değildir.
Yanlış: “Ödeme geldi, başka bilgi vermeye gerek yok.” Doğru: “Sipariş bilgilerini, toplam bedeli, teslimat koşullarını ve cayma bilgisini kalıcı bir kanalla doğrula.”
Satıcı, tüketicinin yanlış ürünü onayladığını iddia ediyorsa bunu kendi kayıtlarıyla desteklemelidir. Bu nedenle mesaj akışında belirsiz kısaltmalar, yalnızca emojiyle verilen onaylar ve eksik fiyat ifadeleri kullanılmamalıdır.
Instagram satışında sipariş öncesi hangi bilgiler yazılmalı?
Instagram satışında sipariş öncesi tüketiciye satıcı, ürün, fiyat, teslimat ve cayma bilgileri açıkça verilmelidir.
Satıcının ticaret unvanı veya adı, açık adresi, telefon numarası ve ulaşılabilir iletişim kanalları paylaşılmalıdır. İşletme adına faaliyet gösteriliyorsa yalnızca kişisel kullanıcı adıyla satış yapılması yeterli bir tanımlama değildir.
Ürünün temel özellikleri, adet veya ölçü bilgisi, renk ve model seçeneği yazılmalıdır. Kişiye özel üretim varsa tüketicinin verdiği kişiselleştirme bilgilerinin siparişte ayrıca gösterilmesi gerekir.
Toplam satış bedeli, varsa kargo ücreti, vergi dahil fiyat ve kullanılabilecek ödeme yöntemi belirtilmelidir. “Kargo alıcıya aittir” ifadesi, bedelin miktarını belirsiz bırakıyorsa tek başına yeterli açıklık sağlamaz.
Tahmini veya kesin teslimat süresi, teslimat bölgesi ve stok durumu da siparişten önce açıklanmalıdır. Teslimat süresinin nasıl yazılacağına ilişkin uygulama ayrıntıları için e-ticarette teslimat süresi nasıl yazılmalı rehberindeki yöntemi kullanabilirsiniz.
Tüketici, sözleşme kurulmadan önce cayma hakkının varlığı, süresi ve kullanım yöntemi hakkında bilgilendirilmelidir. Cayma hakkının bulunmadığı istisnai ürünlerde, bunun gerekçesi de ürün türüyle birlikte açıklanmalıdır.
Bilgilendirme, tüketicinin anlayamayacağı hukuki kalıplarla hazırlanmamalıdır. Ürün açıklaması bir yerde, ödeme koşulu başka bir mesajda, cayma bilgisi ise yalnızca profil biyografisinde bırakılırsa süreç anlaşılması zor hale gelir.
Satıştan önce hazırlanmış sabit bir bilgi metni kullanılabilir. Ancak bu metin, her siparişte ürünün gerçek özellikleri, stok durumu, fiyatı ve teslimat koşullarıyla uyumlu olmalıdır.
Bu konuya ilişkin alanları adım adım görmek için e-ticarette sipariş öncesi hangi bilgiler yazılmalı başlıklı kontrolü inceleyebilirsiniz.
Instagram siparişinde cayma hakkı kaç gün içinde kullanılabilir?
Instagram siparişlerinde tüketici, mesafeli sözleşmeler için genel olarak teslimden itibaren on dört gün içinde cayma hakkını kullanabilir.
Cayma süresi, ürünün tüketiciye veya tüketicinin belirlediği üçüncü kişiye teslim edilmesiyle başlar. Tek siparişte ayrı ayrı teslim edilen ürünlerde süre, kural olarak son ürünün teslimiyle ilişkilendirilir.
Tüketicinin cayma bildirimini aynı Instagram hesabından yapması zorunlu tutulamaz. E-posta, form, mesaj veya işletmenin sunduğu başka bir yazılı kanal kullanılabilir.
Satıcı, cayma bildirimi geldiğinde talebin tarihini ve hangi siparişe ilişkin olduğunu kaydetmelidir. Tüketiciden gerekçe istenmesi genel cayma hakkının kullanılmasını şartlı hale getirmemelidir.
İade kargo süreci, bedel iadesinin nasıl yapılacağı ve ürünün hangi adrese gönderileceği açıkça bildirilmelidir. Satıcının yalnızca “İade yoktur” yazması, kanunen mevcut cayma hakkını ortadan kaldırmaz.
Cayma hakkı bazı ürün ve hizmetlerde istisnaya tabi olabilir. Tüketicinin istekleri doğrultusunda hazırlanan kişiye özel ürünler, hızlı bozulan mallar veya koruyucu ambalajı açılan bazı ürünler bu değerlendirmeye girebilir.
İstisnanın uygulanması ürünün adından çok, ürünün hazırlanma biçimine ve mevzuattaki koşullara bağlıdır. Her “özel üretim” ifadesi otomatik olarak cayma hakkını kaldırmaz.
Örneğin tüketicinin adı basılmış bir ürün ile stokta bulunan standart bir ürün aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Satıcı, istisnayı siparişten önce somut ve anlaşılır biçimde açıklamalıdır.
Cayma hakkı ile ayıplı ürün hakkı birbirinden farklıdır. Ürün kusurlu, yanlış veya açıklamaya aykırı geldiyse tüketicinin ayıplı maldan doğan seçimlik hakları ayrıca gündeme gelebilir.
Instagram satışında teslimat ve para iadesi nasıl yönetilir?
Instagram satışında teslimat, sipariş öncesinde bildirilen koşullara uygun yapılmalı ve ödeme iadesi cayma sürecine göre yürütülmelidir.
Satıcı, ürünün gönderileceği süreyi siparişten önce açıkça belirtmelidir. “En kısa sürede” veya “stok gelince” gibi ifadeler tüketici açısından ölçülebilir bir teslimat planı oluşturmaz.
Ürün stokta yoksa satıcı, sipariş aldıktan sonra bunu öğrenmiş gibi davranmamalıdır. Stok durumu belirsizse sipariş onayından önce tüketici bilgilendirilmeli ve alternatif seçenek sunulmalıdır.
Genel kural olarak tüketici, siparişten önce bildirilen teslimat süresini bilmelidir. Mevzuatta öngörülen azami süreler ayrıca dikkate alınmalı; satıcı kendi mesajında daha uzun veya belirsiz bir süre tanımlamamalıdır.
Kargo takip numarası, gönderim tarihi ve teslimat durumu sipariş kaydına eklenmelidir. Kargo firmasına teslim etmek ile ürünün tüketiciye ulaşması aynı olay değildir.
Cayma halinde iade ve bedel iadesi sürecinin hangi adımlardan oluştuğu yazılı olarak açıklanmalıdır. Tüketiciye yalnızca “kargoya verin” denmesi, iade adresi ve süreleri konusunda belirsizlik yaratır.
Ödeme iadesi, tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun şekilde yapılmalıdır. Satıcının tek taraflı olarak hediye çeki verme veya farklı hesaba iade yapma uygulaması, tüketicinin açık kabulü olmadan sorun oluşturabilir.
Kapıda ödeme siparişlerinde de sözleşme ve bilgilendirme yükümlülüğü ortadan kalkmaz. “Ödeme yapmadı, müşteri olmadı” yaklaşımı, sipariş sürecindeki tüketici ilişkisini açıklamaya yetmez.
Siparişin teslim edilememesi durumunda kargo hareketleri, tüketicinin adres bilgisi ve iletişim kayıtları korunmalıdır. İade kargosunun kime ait olacağı ise somut olay ve yasal kurallara göre belirlenmelidir.
Instagram siparişi nasıl belgelenir ve ne kadar saklanır?
Instagram siparişi, mesaj akışı, sipariş özeti, ödeme kaydı, fatura ve teslimat belgesi birlikte saklanarak belgelenir.
Her sipariş için tekil bir sipariş numarası oluşturmak, farklı kanallardan gelen kayıtları düzenler. Örneğin IG-2026-0048 kodu, DM konuşması, kargo kaydı ve fatura üzerinde aynı şekilde kullanılabilir.
Kayıtta en azından sipariş tarihi, tüketicinin adı, iletişim bilgisi, ürün ve varyant bilgisi, adet, toplam bedel, teslimat adresi ve ödeme durumu bulunmalıdır.
Mesajlarda yapılan değişiklikler ayrıca kaydedilmelidir. Tüketici önce kırmızı renk ister, sonra siyah rengi onaylarsa son onayın hangi tarihte verildiği görülebilmelidir.
Telefon görüşmesiyle alınan siparişler yazılı özetle doğrulanmalıdır. Görüşmeden sonra “Bugünkü görüşmemize göre ürününüz siyah, toplam bedel şu kadar, teslimat adresiniz budur” mesajı gönderilebilir.
WhatsApp sohbet dışa aktarma, işletme arşivi, sipariş yönetim sistemi veya düzenli yedekleme kullanılabilir. Kayıt yöntemi seçilirken kişisel verilerin güvenliği ve erişim yetkileri de planlanmalıdır.
Instagram hesabına birden fazla çalışan erişiyorsa kimlerin sipariş onayladığı belirlenmelidir. Hesaptan silinen mesajlar, işten ayrılan çalışanın cihazında kalan bilgiler veya kaybolan telefon, tek kayıt noktası oluşturmanın riskini gösterir.
Sosyal medya siparişlerinin belge düzenini kurmak için e-ticarette sosyal medya siparişi nasıl belgelenir başlıklı uygulama adımlarından yararlanabilirsiniz.
Kayıt saklama süresi, yalnızca tüketici mevzuatına göre değil, vergi, muhasebe ve kişisel verilerin korunması bakımından da değerlendirilmelidir. İşletme, somut faaliyetindeki yasal saklama sürelerini mali müşaviri ve hukuk danışmanıyla doğrulamalıdır.
Instagram üzerinden satış yapan küçük işletmeler hangi adımları izlemeli?
Instagram üzerinden satış yapan küçük işletmeler, sipariş akışını sekiz temel adımda standartlaştırmalıdır.
- Profilde işletmenin kimliğini, iletişim kanalını ve satış yapılan ürün grubunu açıkça belirtin.
- Her ürün için güncel özellik, fiyat, stok ve teslimat bilgisini hazırlayın.
- Ödeme alınmadan veya sipariş onaylanmadan önce gerekli tüketici bilgilendirmesini gönderin.
- Tüketicinin ürün, adet, varyant, adres ve toplam bedel onayını yazılı olarak alın.
- Sipariş numarası oluşturun ve mesaj akışını bu numarayla eşleştirin.
- Ödeme, fatura, kargo ve teslimat kayıtlarını aynı sipariş dosyasında toplayın.
- Cayma veya iade bildirimi geldiğinde tarihi, ürünü ve talebi ayrı bir kayıtla işleyin.
- İşlem tamamlandığında kayıtları güvenli, erişimi sınırlı bir arşivde saklayın.
Bu sıralama, yalnızca sipariş sayısı yüksek işletmeler için gerekli değildir. Ayda birkaç satış yapan küçük bir butik de aynı kayıt mantığına ihtiyaç duyar.
Az sipariş alan işletmeler için basit bir tablo yeterli olabilir. Tablo sütunlarında sipariş numarası, tarih, müşteri, ürün, bedel, ödeme, kargo, teslimat ve iade durumu bulunabilir.
Satış hacmi arttıkça manuel kayıt hataları artabilir. Bu durumda sipariş formu, e-ticaret altyapısı veya müşteri yönetim aracı kullanılabilir; fakat araç kullanmak hukuki sorumluluğu otomatik olarak devretmez.
Örneğin sistemde cayma seçeneği bulunması, tüketiciye doğru ön bilgilendirme yapıldığı anlamına gelmez. İşletme, sistemdeki metinlerin sattığı ürünlerle ve güncel mevzuatla uyumlu olduğunu kontrol etmelidir.
Mesaj şablonları hazırlanırken her siparişte değişen alanlar ayrıca işaretlenmelidir. Fiyat, ürün kodu, teslimat günü ve kişiselleştirme bilgileri yanlış kalırsa şablon hız kazandırmak yerine uyuşmazlık yaratır.
Sipariş öncesi bilgilendirme ile sipariş onayını aynı mesajda vermek mümkün olabilir. Ancak tüketicinin hangi bilgileri kabul ettiği sonradan anlaşılabilmelidir.
Instagram satışında en sık yapılan hukuki hatalar nelerdir?
Instagram satışında en sık yapılan hatalar, satıcının sosyal medya hesabını resmi satış kanalı olarak görmemesiyle ortaya çıkar.
İlk hata, profil biyografisine yalnızca “DM’den sipariş alınır” yazıp diğer bilgileri vermemektir. Bu ifade iletişim yöntemini gösterir; ürün, fiyat, teslimat ve cayma bilgilendirmesinin yerini tutmaz.
İkinci hata, tüm ürünlere “İade yoktur” ibaresi eklemektir. Bu ifade, yasal cayma hakkı veya ayıplı ürün hakları bakımından genel ve geçersiz bir sınırlama yaratabilir.
Üçüncü hata, ürün fiyatını yalnızca hikâyede paylaşmaktır. Hikâyeler kaybolabildiği için sipariş dosyasında o tarihte geçerli fiyatın ayrıca tutulması gerekir.
Dördüncü hata, kargo ücretini sipariş tamamlandıktan sonra açıklamaktır. Tüketici toplam maliyeti bilmeden onay veriyorsa bilgilendirme süreci eksik kalabilir.
Beşinci hata, kişiye özel üretim iddiasını her üründe kullanmaktır. Ürün gerçekten tüketicinin seçtiği ölçü, yazı, renk veya tasarıma göre hazırlanmadıysa istisna iddiası tartışmalı hale gelir.
Altıncı hata, tüketicinin cayma bildirimini görmezden gelmektir. Mesajın yanlış çalışanın hesabına gelmesi veya siparişin başka sistemde bulunması, işletmenin iç organizasyon sorunudur.
Yedinci hata, faturayı veya sipariş kaydını yalnızca kargo firmasına bırakmaktır. Kargo etiketi, tüketicinin tüm satış koşullarını kabul ettiğini göstermeyebilir.
İşletme, her ay örnek sipariş seçerek profil, ürün açıklaması, mesaj şablonu, ödeme ve kargo kayıtlarını kontrol edebilir. Böylece sorun, şikâyet sonrasında değil süreç içinde görülür.
Instagram siparişi için uygulanabilir kontrol listesi nedir?
Instagram siparişi için uygulanabilir kontrol listesi, siparişten önce, sipariş sırasında ve teslimattan sonra kontrol edilen üç bölümden oluşur.
- İşletme adı veya unvanı, açık adresi ve iletişim bilgileri görünür mü?
- Ürünün temel özellikleri, ölçüsü, rengi, adedi ve stok durumu yazıldı mı?
- Vergiler dahil toplam fiyat ve varsa kargo bedeli siparişten önce açıklandı mı?
- Teslimat süresi, teslimat bölgesi ve gönderim yöntemi belirtildi mi?
- Cayma hakkı, kullanım yöntemi ve varsa yasal istisna tüketiciye bildirildi mi?
- Tüketicinin seçtiği ürün ve varyant yazılı olarak doğrulandı mı?
- Sipariş numarası, ödeme kaydı, fatura ve kargo takip numarası eşleştirildi mi?
- Cayma veya iade mesajları için erişilebilir bir iletişim kanalı belirlendi mi?
- Mesaj, ödeme ve teslimat kayıtlarına yetkili kişiler erişebiliyor mu?
Bu liste, tek başına hukuki metin yerine geçmez; işletmenin eksik adımlarını görmesini sağlar. Ürün grubu, satış modeli ve müşteri kitlesi değiştikçe liste de güncellenmelidir.
Örneğin yalnızca standart ürün satan bir işletmenin kontrol listesi ile ölçüye göre üretim yapan işletmenin listesi aynı olmayabilir. Kişiye özel üretimde onay ekranı ve üretim talimatı ayrıca tutulmalıdır.
Satıcı, sosyal medya hesabını e-ticaret sitesine yönlendirme aracı olarak kullansa bile siparişin hangi kanalda tamamlandığını belirlemelidir. Instagram’da başlayan fakat ödeme sayfasında tamamlanan işlemde kayıtlar iki sistem arasında eşleştirilmelidir.
İşletme ayrıca ETBİS bakımından yükümlülüklerini faaliyet modeline göre kontrol etmelidir. Bunun için ETBİS’e kimler kayıt olmak zorunda başlıklı açıklamadaki kapsam ve istisnalar incelenebilir.
Son kontrol, tüketicinin elinde kalacak belgenin gerçekten okunabilir olup olmadığıdır. Sipariş özeti, fatura ve cayma bilgisi; yalnızca işletmenin iç panelinde değil, tüketicinin erişebileceği kalıcı bir kanalda da bulunmalıdır.
Bu nedenle sosyal medya satışında doğru yaklaşım, Instagram’ı mevzuat dışı bir alan gibi değil, satış sürecinin kayıt altına alınması gereken bir kanalı gibi değerlendirmektir.
İlgili Yazılar
Sık Sorulan Sorular
Instagram’dan verilen sipariş mesafeli sözleşme midir?
Satıcı ticari veya mesleki amaçla hareket ediyor ve alıcı tüketiciyse Instagram üzerinden verilen sipariş kural olarak mesafeli sözleşmedir.
Instagram siparişlerinde cayma hakkı kaç gündür?
Genel kural olarak tüketici, ürünü teslim aldığı tarihten itibaren on dört gün içinde cayma hakkını kullanabilir.
DM üzerinden satışta hangi bilgiler paylaşılmalıdır?
Satıcı bilgileri, ürün özellikleri, toplam fiyat, kargo bedeli, teslimat süresi, ödeme yöntemi ve cayma hakkı siparişten önce açıklanmalıdır.
WhatsApp ve Instagram siparişleri nasıl belgelenir?
Mesaj akışı, sipariş numarası, ödeme kaydı, fatura, kargo takip bilgisi ve teslimat kaydı aynı dosyada eşleştirilerek saklanabilir.
Instagram satışında “İade yoktur” yazmak yeterli midir?
Hayır. Bu ifade, kanunen tanınan cayma hakkını veya ayıplı ürün haklarını genel olarak ortadan kaldırmaz.